35. eskola: 2026ko otsailaren 23koa (Inauteri osteko lehenengoa)
- Garaian garaikoa: Nekazaritza munduko inauteriak deritzon jarduera, testua bertatik ateratako esaldiak txertatuz
osatzekoa, zuzendu dugu, astiro, erantzun zuzen bakoitzak aurreko edota ondoko
esaldiarekiko koherentzia eta gramatika loturari eusten diola egiaztatuz.
OHARRA: Norbaitek berriro egin nahi badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.
- Alegiazko Baldintza edo Hipotetikoa. NOR-NORI-NORK sistema. Bidalitako ariketa analitikoetan zalantzarik bai? Hala balitz, argitu.
- Berdintasunezko konparazioa lantzeko indartze-ariketa (Gramatika eta ariketak II liburuko 187. orrialdeko 4. ariketan oinarritua). Gaur lehenengo 5 esaldiak zuzendu ditugu:
§
Gaurko batez besteko tenperatura (A) atzokoa (B)
BAINO epelAGOA izan da;
beraz, atzoko tenperatura (B) EZ zen (izan) gaurkoa (= gaurko tenperatura = gaurko batez besteko tenperatura = gaurko batez bestekoa) (A) BEZAIN epela_ (izan).
= atzoko tenperatura (B) gaurkoa (A) BAINO hotzAGOA izan zen.
= atzoko tenperatura (B) EZ zen (izan) gaurkoa (A) ADINAKOA = BESTEKOA.
§
Zuk pentsatzen duzun BAINO (kilo) GUTXIAGO
pisatzen dut nik;
beraz, nik EZ dut (pisatzen) zuk pentsatzen duzun ADINA = BESTE (kilo_) (pisatzen).
§
Egin berri dudan azterketa (A) iazkoa (B) BAINO zailAGOA iruditu zait;
beraz, egin berri dudan azterketa (A) EZ zait (iruditu) iazkoa (B) BEZAIN erraza = samurra[1] (iruditu).
§
Josuk (A) hamar urteko eskarmentua dauka lan
horretan; nik (B), berriz, zazpikoa.
Beraz, (lan horretan) nik (B) EZ daukat (lan horretan) Josuk (A) ADINAKO = BESTEKO eskarmentua (lan horretan)
= (lan horretan) nik (B) EZ daukat (lan horretan) Josuk (A) ADINA urteKO eskarmentua (lan horretan).
§
Gure amak egiten dituen txipiroiak (A) sona
handiko jatetxe horretakoak (B) BAINO goxoAGOAK dira;
beraz, sona handiko jatetxe horretako txipiroiak (B) EZ dira gure amak egiten dituenak (< dituen txipiroiak) (A) BEZAIN goxoak.
- ENTZUNAREN ULERMENA: Lurrinen historia (x1). Baliteke ikasleren bati San Valentin
egunean bere bikotekideak lurrinen bat
(=perfumeren bat) oparitu izana. Gaur egun gero eta lurrin gehiago ditugu, bai
emakumezkoentzat, bai gizonezkoentzat, eta hauen iragarkiak barra-barra ematen
dituzte, batez ere, Eguberriak, Aitaren nahiz Amaren Eguna edota San Valentin
eguna hurbiltzen doazen heinean (=hurbildu ahala).
Perfumeen edo lurrinen historiari buruzko entzungaia izan dugu entzungai. Bi
aldiz entzun dugu eta, ondoren, jarduera zuzendu dugu, erantzun zuzenak behar
bezala argudiatuz. Zenbait ohar ere egin dizkiet:
2.JARIO aditzaren adizki trinkoak (3. pertsona
eta beti sing.):
Usteldutako janari horri (nori) kiratsa DARIO = Usteldutako janari horrek (zerk) kiratsa botatzen du.
Janari hari (nori) kiratsa ZERION
= Janari hark (zerk) kiratsa botatzen zuen. Iturriari (nori sing.) ur freskoa DARIO
/ ZERION.
Iturriei (nori pl.) ura DARIE /
ZERIEN.
Tximiniari (nori sing.) kea DARIO /
ZERION.
Tximiniei (nori pl.) kea DARIE / ZERIEN.
3. Garai batean = aspaldi = lehen =
antzina
4.Arloa = alorra = esparrua = saila
= eremua
5.Hedatu = zabaldu >
hedapena > Hedabideak
(albistea hedatu edo zabaltzeko bideak: prentsa, telebista, irratia…) =
komunikabideak.
6.Herri xehea = gizarte-maila apaleko jendea
7.Loraldia = hazkundea =hazkuntza = gorakada
// gainbehera: Krisiaren ondorioz, etxebizitzen salmentak
gainbehera egin du.
8.Lurrin(ik) SalduENETA(ri)KOA, mirestuENETA(ri)KOA
9.Baliteke bihar euria egiTEA= Litekeena
da bihar euria egiTEA (ekintza
ez da oraindik gertatu).
Baliteke Olentzerok igaro
berri diren Eguberrietan lurrinen bat ekarri
IZANA (ekintza amaitua, gertatua dago).
Baliteke datorren urtean
Olentzerok lurrinen bat ekarTZEA (ekintza
oraindik ez da gertatu).
10.Eguberriak hurbiltzen doazen heinean
= hurbiltzen doazen neurrian
= hurbildu AHALA (bilakaera
adierazten du).
11.Saihestu
= ekidin: “evitar”
12.Liluratu: “fascinar” > liluragarria
(lilura eragiten duena, liluratzen duena, “fascinante”)
OHARRA: Norbaitek berriz egin nahi badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.
- AHOZKO ADIERAZPENA: “Maitia, nun zira?” (35-40´). Mintzagai aproposa; izan ere, igaro berri dugu San Valentin eguna, “maiteminduen eguna”. Bikotekiderik ez dutenek, ordea, single izateari utzi nahi baldin badiote, bikotekidea bilatzeko hautabide bat baino gehiago dauzkate. Garai batean (=aspaldi = antzina) neska-mutilek herrietako festetara nahiz erromerietara jotzen zuten neska-mutil bila eta ia beti, bikoteek plazan ezagutzen zuten elkar. Geroago, tabernak eta dantzalekuak (diskotekak) bihurtu ziren topaleku eta edozein gau zorotan ezagutu zitekeen bihotzeko azukre koxkorra. Egun, berriz, gero eta dantzaleku gutxiago ditugu. Egia da jendeak tabernetan eta herriko jaietan bikotekidea topatzen jarraitzen duela, baina geroz eta gehiago dira neska-mutiletan egiteko (=ligatzeko) beste hautabide (alternatiba) bat hautatzen dutenak: Internet. Bertan, tabernetan ez bezala, egunero 24 orduz izan genezake ligatzeko aukera. Ikasleak binaka jarrita, elkarrekin gaiaz solastu dira.
-
Etxerako lanak:
EKARRI:
Bitartekotza fitxak: sexuaren
araberako erosketa ohiturak eta Usurbilgo udal aurrekontua, bigarren Saioa
egiteko.
§ Alegiazko baldintza edo hipotetikoa.
NOR-NORI-NORK sistemako
adizkiak lantzeko 3. eta 4. ariketa osagarriak (euskaljakintza.com
web-orrikoak, moldatuak).
OHARRA: Norbaitek
nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.
§ AUKERAKO JARDUERA: ENTZUNAREN ULERMENA: Perfumea. Bizpahiru bider entzun eta aukeratu erantzun zuzena. Lurrin aholkulari bati egindako elkarrizketan oinarritutako aukerako jarduera bidali diet. Han entzungo dutenez, honako hau azaldu diet: LANAK IZAN + -T(z)EN = -T(z)EKO egitura, honen parekoa dena: ASKO KOSTA(TU) + -T(z)EA.
- LANAK
IZAN …-T(z)EKO edo -T(z)EN = ASKO
KOSTATU…-T(z)EA
Batzuek lanak izaten dituzte gustuko
perfumea topatzeko
= topatzen (=
asko kostatzen zaie gustuko perfumea topatzea). Lanak izaten ditut eskolara garaiz iristeko = iristen (=asko kostatzen zait
eskolara garaiz iristea). Ohean hain gustura egoten naiz goxo-goxo, lanak izaten ditut goiz jaikitzeko = jaikitzen (=asko kostatzen zait goiz
jaikitzea). Donostiara autoz joan naizenean, lanak izan ditut aparkatzeko = aparkatzen
(=asko kostatu zait aparkatzea). Gehiago saiatu ezean, lanak izango dituzu ikasturtea
gainditzeko =
gainditzen
(=asko kostako zaizu ikasturtea gainditzea).
- Perfume hori ez da beste mundukoa = perfume hori ez da hainbestera(ino)koa.
-
Biltegia:
§
EGINA IZAN BEHAR ZENUKETE:
Deklinabidea errepasa dezagun. Deklinabidea
lantzeko ariketa I. Osatu hutsuneak
deklinabide atzizki egokiak erabilita ( Getariako
arrantzaleek…) (ebazpen orria ere baduzue, azalpenekin). DATORREN EGUNEAN, BALIZKO
ZALANTZAK ARGITUKO DITUGU.
OHARRA: Norbaitek
nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.
§ EGINA IZAN BEHAR
ZENUKETE Berdintasunezko
konparazioa lantzeko indartze-ariketa (Gramatika eta ariketak
II liburuko 187. orrialdeko 4. ariketan eta gelan berariaz egindako
ariketan oinarritua).
§ EGINA BEHAR LUKE: Sasoian sasoikoa deritzon jarduera, idatziaren ulermena
lantzekoa.
OHARRA: Norbaitek
nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.
§ AUKERAKO
JARDUERA: ENTZUNAREN ULERMENA: Faktoria
I (blogean entzungai. Ebazpen orria ere blogean ikusgai).
Itemak astiro irakurri eta birritan
entzun albistegia. Ondoren, zuzendu erantzun orriarekin. OHARRA: Albistegi osoa batera entzun beharrean, arloka entzun
daiteke: osasun arloko albisteak lehenik; gero, ekonomia arlokoak; geroago,
trafikoari eta errepideei buruzkoak, eta, azkenik, eguraldiaren iragarpena.
Hori bai, atal bakoitza bi aldiz entzun, azterketan bezala.
Bestalde, itemak
irakurri ahala, oin-oharretako oharrei arretaz erreparatu.
