33. eskola: 2026ko otsailaren 9koa
- Hasteko, Alegiazko Baldintza edo Hipotetikoari heldu diogu. NOR-NORK adizkiak lantzeko etxerako bidalitako ariketa analitikoetan zalantzarik baduten galdetu eta, izanez gero, argitu (oraindik denak egin ez badituzte, datorren asterako egin ditzatela). Gogorarazi diet kontu izan behar dutela ondorioko adizkietan –KE sartzerakoan. Ondorioa egiteko, BA- horren ordez, -KE- ipiniko dugu. Alegiazko edo hipotetikoa denez, 3. pertsonek L- pertsona markari eutsiko diote. Baina KONTUZ!!!!:
§ –KE- hori ez doa
amaieran, NORK kasuaren aurrean baizik: (zuk ni) ninduKEzu (ninduzuke),
(guk zu) zintuzKEgu,
(zuek gu) gintuzKEzue
(gintuzueke)…
§ Nor “hura” edo “haiek” denean izan
ezik: hauetan, -KE amaieran doa: (nik hura) nuke, (guk hura) genuke, (guk haiek) genituzke, (zuk haiek)
zenituzke, (hark haiek) lituzke (NORK “zuek” edo
“haiek” denean salbu: zenuKEte, zenituzKEte eta luKEte,
lituzKEte, salbu).
(IKUS txosteneko taulak)
Bestalde, ikasle batzuen idazlanetan ikusi
dudan akats batez ohartarazi nahi izan ditut. Ez ditzatela Baldintza Erreala eta Alegiazkoa nahas:
☹ Lehenik eta behin, proiektu hau onarTZEN
BADA (erreala) , guk denok ezagutzen
ditugun herrietako lasaitasuna bukatuKO LITZATEKE (hipot.).
☹ Lehenik eta behin, proiektu hau onartuKO BALITZ (hipot.), guk denok ezagutzen ditugun herrietako lasaitasuna bukatuKO DA (erreala).
Baldintzaren atala nolakoa den, ondorioak ere halakoa izan behar du (biak errealak edo biak alegiazkoak):
😊Lehenik eta behin, proiektu hau onartuKO BALITZ, guk denok ezagutzen ditugun herrietako lasaitasuna bukatuKO LITZATEKE.
😊 Lehenik eta behin, proiektu hau onarTZEN BADA, guk denok ezagutzen ditugun herrietako lasaitasuna bukatuKO DA.
- Konparaziozkoak errepasa ditzagun adibideen bidez izeneko txostentxoa banatu eta laburbildu diet. Bertan, adibideen bidez, errepasatu ditugu:
·
Berdintasunezko
konparaziozko pepausak osatzeko
partikulak:
o BEZAIN
o ADINA = BESTE = BEZAINBESTE
o ADINAKO = BESTEKO
§ Desberdintasunezko konparaziozkoak osatzekoak:
o BAINO…-AGO(a)(k)
o BAINO…GEHIAGO / GUTXIAGO
Arreta berezia ipini diet berdintasunezko konparazioei eta, hauen artean, honako bereizketa hau – joan den egunean azaldu niena – gogorarazi diet: kantitatea adierazteko, ADINA = BESTE = BEZAINBESTE erabiltzen da (Zenbat? galderari erantzuten dio eta “asko”ren konparazioa litzateke). Intentsitatea adierazteko, berriz – zenbatu edo kontatu ezin diren izenekin, abstraktuekin, adibidez – ADINAKO = BESTEKO = BEZAINBESTEKO erabiliko dugu (Zenbateko? galderari erantzuten dio eta, nolabait esateko, “handia”ren konparazioa litzateke).
Herrietan (A) ez da ibiltzen
hirietan (B) ADINA auto_ .
(zenbat auto?)(auto asko).
Herrietan (A) ez dago hirietan
(B) ADINAKO trafikoA .
(zenbateko trafikoa?) (trafiko
handia) (trafiko asko).
Hirietan (A) ez dago herrietan
(B) ADINAKO lasaitasunA (zenbateko lasaitasuna?) (lasaitasun handia) (lasaitasun asko).
Nik (A) zuk (B) ADINAKO interesA daukat gai horretan.
(interes handia) (interes asko) .
Nik (A) zuk (B) ADINAKO gogoA daukat udako oporrak iristeko. (gogo handia) (gogo
asko).
- Berdintasunezko konparazioa lantzeko Gramatika
eta ariketak II liburuko 182-3. orrialdeetako ariketetan ikasleek
zailtasunak izan zituztela aitortu zidatenez, ariketa bat prestatu dut, klasean
egiteko. Hamar konparaziozko esaldi eman dizkiet eta eurek beste modu batera
berridatzi behar izan dituzte, beti ere, esanahiari eutsiz. Esaldi bakoitza
egiteko tartea utzi eta egin ahala, zuzendu ditugu.
Adib.: Etxe
hau (a) hori (b) BAINO handiAGOA da.
>
Etxe hau (a) EZ da hori
(b) BEZAIN
txikia.
> Etxe hori (b) hau (a) BAINO txikiAGOA da.
> Etxe hori (b) ez da hau (a) BEZAIN handia.
- AHOZKO
JARDUERA: Ibilgailuak konparatzen. Ikasleei 9 ibilgailu desberdin dituen fitxa
bat banatu diet. Ibilgailuok ezaugarri desberdinak dituzte. Ikasleek kotxe
horiek euren artean alderatu behar dituzte konparaziozko perpausak eginez, bai
berdintasuna, bai desberdintasuna adieraziz, kualitatea, kantitatea eta
intentsitatea adierazteko partikula egokiak hautatuz.
Hona hemen zenbait adibide:
Dacia Minia BAINO merkeAGOA da (nolakoa da?)
Minia Dacia
BAINO garestiAGOA da (nolakoa da?)
Dacia EZ
DA Minia BEZAIN garestia (nolakoa?)
Minia EZ
DA Dacia BEZAIN merkea (nolakoa?)
Daciakkkk Miniakkkk BAINO GUTXIAGO balio du (zenbat balio du?).
Miniakkkkk Daciakkkk BAINO GEHIAGO balio du (zenbat?).
Daciakkkkk EZ DU Miniak
ADINA = BESTE (diru) balio (zenbat?).
Miniak EZ DU Daciak ADINA
balio
Daciak (a) EZ DAUKA Porscheak
(b) ADINAKO luzera (zenbateko luzera? Luzera HANDIA) (luzera asko).
Daciak (a) EZ du neurtzen Porscheak
(b) ADINA cm. (zenbat neurtu? cm. ASKO).
Toyotak (a) EZ DU = EZ DAUKA Porscheak (b) ADINAKO kontsumoa (zenbateko
kontsumoa? Kontsumo HANDIA) (kontsumo asko).
Toyotak (a) EZ DU erretzen Porscheak (b) ADINA litro_ (zenbat litro? Litro ASKO).
- AHOZKO
ADIERAZPENA. ELKARRERAGINA (2. saioa. 30 min.) : Irungo udala. Aurrekontu parte-hartzaileen ekimena.
Urte amaiera
gerturatzearekin (=hurbiltzearekin) batera, ekitaldi ekonomikoa[1]
ixteko eta datorren ekitaldirako aurrekontuak egiteko garaia iristen da. Egun,
hainbat udalek eta Foru Aldundiak herritarrei aurrekontu irekietan esku
hartzeko (=parte hartzeko) aukera eskaintzen diete, herritarrek dirua zertara
bideratu aholka edo proposa dezaten.
Irungo udala 2026rako aurrekontua egiten ari da. Aurrekontuaren partida bat hiritarren parte-hartze zuzena kontuan hartuta gauzatuko da. Hona hemen herritarrek aurrekontu parte-hartzaileen ekimen horretan udalari helarazi dizkioten 50 proposamen. Zuen batzordean eztabaidatu eta adostu ezazue proposatutako ekimen horietako zein gauzatuko zenituzketen eta zein ez (zein proposamen lehenesten dituzuen, alegia) eta bakoitzari ekonomikoki zenbateko lehentasuna emango zenioketen (hau da, aurrekontuaren zer ehuneko edo portzentaje bideratuko duzuen horietako bakoitzera), denona den dirua alferrik galdu (“derrochar”, “despilfarrar”) gabe.
- Etxerako lanak:
EKARRI:
Eguberrietarako
bidalitako DEKLINABIDE txostena eta horrekin datorren ariketa, mugagabea
lantzekoa.
§ Iazko ikasle ameslarien ametsak ariketaren EBAZPEN orria banatu diet, eurek
etxean zuzen dezaten.
OHARRA: Norbaitek
nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.
§
Alegiazko
baldintza edo hipotetikoa. NOR-NORK lantzeko 5. Ariketa (NOR-NORK
sistema lantzeko ariketak II). Gelan zuzenduko dugu. OSTEGUNERAKO
OHARRA: Norbaitek nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan
(interaktiboa) ere eskura dago blogean.
§ Garaian
garaikoa: Otsailak 14, San Valentin eguna izeneko cloze-testa.
OHARRA: Norbaitek nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.
§ JARRAITU EGITEN: Konparaziozko perpausak
lantzeko ariketak, Gramatika
eta ariketak II liburuan
oinarrituak (erantzun orriekin).
§ JARRAITU EGITEN: Alegiazko baldintza edo
hipotetikoa. NOR-NORK sistemako ariketa analitikoak (erantzunekin).
OHARRA: Norbaitek
nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.
§ EGINA BEHAR LUKE: Sasoian sasoikoa deritzon jarduera, idatziaren ulermena
lantzekoa.
OHARRA: Norbaitek
nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.
