B2.2 mailako 28. eskola, 2026ko urtarrilaren 21ekoa

 

28. eskola: 2026ko urtarrilaren 21ekoa

-        Garaian garaikoa: Gabonetako loteria: ezin (dugu) etsi jokatu gabe. Eguberrietako loteriari buruzko ulermen-jarduera zuzendu dugu, astiro, beharrezko azalpenak emanez. Hala nola:

§  NOREKIN edo ZEREKIN + BATERA: Mikel AnaREKIN BATERA esertzen da beti klasean.

Gabonak irisTEAREKIN BATERA, jendeak erosteari ekiten dio neurririk gabe.

Noiz?

“Gabonak helTZEAN” edo “Gabonak irisTEAN”

Baina…

“Gabonak helTZEAREKIN BATERA” = “Gabonak helTZEAZ BATERA”. Azterketa hurbilTZEAREKIN BATERA = Azterketa hurbilTZEAZ BATERA, ikasleak urduritu egiten dira

=Azterketa hurbilTZEAN, ikasleak urduritu egiten dira.

§  Noiztik noiz arte: Iaztik HONA (une honi egiten dio errefentzia)

§  EstatistikEN (noren) ARABERA / EstatistikEK (nork) DIOTENEZ edo ERAKUSTEN DUTENEZ / EstatistikEI (nori) DAGOKIENEZ,…

§  ADINA (=BESTE) konparaziozkoa. HAINBESTEk bezala kantitatea adierazten du eta, beraz, “zenbat?” galderari erantzuten dio,

Baina…

HAINBESTEk konparazio termino bakarra darama; ADINAk, berriz, bi termino konparatzeko balio digu:

1.       Inork (A) ez du hainbeste saltzen (zenbat saldu?)(kantitatea).

2.      Inork (A) ez du berak (B) adina (=beste) saltzen (zenbat saldu ?)(kantitatea).

3.      Nik  (A) hainbeste lan daukat etxean astebururako!

Gizon horrek (A) hainbeste diru_ irabazten du goi-kargu horretan! (zenbat lan?, zenbat diru?)(kantitatea).

4.      Nik (A) zuk (B) adina (=beste) lan daukat astebururako.

Gizon horrek (A) gure aitak (B) adina (=beste) diru irabazten du goi-kargu horretan (zenbat diru?)(kantitatea).

5.      Auto berria erosi nahi nuke eta Mercedesak gustatzen zaizkit, baina Mercedesek (A) hainbeste diru_ balio dute!! (zenbat diru?)(kantitatea).

6.      Mercedesek (A) Audiek (B) adina (=beste) diru_ balio dute (zenbat diru?)(kantitatea).

§  HAIN eta BEZAINen arteko aldea ere bera da. Biek kualitatea adierazi arren (“nolakoa?” galderari erantzuten diote), lehenengoak konparazio termino bakarra darama eta, bigarrenak, berriz, bi terminoren arteko konparazioa egiteko balio du.

·         Ni (A) hain jatorra naiz, ni (A) hain langilea naiz, ni (A) hain ederra naiz!

·         Ni (A) zu (B) bezain jatorra naiz, ni (A) zu (B) bezain langilea naiz, ni (A) zu (B) bezain ederra naiz.Berdintasunezko konparazioa egiteko partikula hauen azalpenaren osagarri gisara, Berdintasunezko konparazioa errepasa dezagun izeneko orri osagarria (azalpen laburra eta ariketa dituena) banatu eta azaldu diet.

§  EKIN aditzaren adiera eta erabilera (+ ZERI edo NORI):

Jendeak (nork) dezimoak erosTEARI (nori) ekiten dio (nor-nori-nork).

                                         Jendea (nor) dezimoak erosTEN (zertan) hasten da.

Urtarrilaren batean, elikadura zainTZEARI ekingo diot (nor-nori-nork).

Urtarrilaren batean, elikadura zainTZEN hasiko naiz.

§  AITZITIK. Aurretik ukatu dugun ideiaren aukakoa adierazteko erabiltzen da, eta ez bi osagairen edo elementuren arteko aurkakotasuna adierazteko: Gauza jakina da TAO ez dela doakoa izaten; AITZITIK, ordaindu egin behar izaten da. Hona hemen beste adibide batzuk: Adituen esanetan, heziketan zorroztasunak ez du funtzionatzen; AITZITIK, ikasleen eta irakasleen arteko tira-birak eragin ditzake. Ni ez naiz mutil lasaia; AITZITIK, oso urduria naiz; gaur ez du euririk ari; AITZITIK, ateri  dago.

Ez nahastu honako hauekin: Zu oso urduria zara; ni, BERRIZ = OSTERA = ORDEA = ALDIZ, oso lasaia. Atzo euria barra-barra egin zuen; gaur, BERRIZ = OSTERA = ORDEA = ALDIZ, ateri dago.

OHARRA: Norbaitek berriz egin nahi badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.

-    Joan den egunean, baldintzaren ikuspegi orokorra azaldu nien eta euskaran ditugun hiru baldintza desberdinen berri eman nien (erreala / alegiazkoa edo hipotetikoa / irreala edo iraganekoa), zertan desberdintzen diren azpimarratuz. Gaurkoan, etxean irakurria behar luketen txostena baliatuz, txostenaren lehenengo orrira jo eta hiru baldintzen arteko alde hori gogorarazi diet.

-  Ondoren, 2. baldintzari heldu diogu bete-betean: ALEGIAZKO BALDINTZA edo HIPOTETIKOA. Azalpen zehatza eman diet txosteneko adibideak irakurri ahala:

§  Formalki –KO… -KO daramatela, bai baldintza ataleko aditz nagusiak, bai ondorio atalekoak. Horregatik deitzen diot “koko”.

§  Ezezkoen ordena baiezkoenaren berdina da hiru baldintzetan, (menpeko esaldietan ohikoa den bezala). Hona hemen ikasle baten idazlaneko adibide okerra:

“Guri dagokigunez, gure herriko dendak etorkizunean itxita

ikusi EZ nahi baditugu

(> ikusi nahi EZ baditugu),

tokian tokiko dendetan erostea komeniko litzaiguke”.

§  Alegiazko baldintzaren erabilera, hots, zertarako erabiltzen den (besteak beste, amets nahiz desioak adierazteko, mesedeak eskatzeko, proposamenak egiteko, zerbait modu leunean edo adeitsuan adierazeko).

-     Ondoren, Alegiazko baldintza edo hipotetikoaren barnean, NOR sistema errepasatu dugu, taula arbelean jarrita. Ohar bitez, sistema honetan ondorioak –TEKE daramala (gainerako sistemetan, -KE bakarrik).

-        AHOZKO ADIERAZPENA (30-40´): Etxebizitza erosi ala errentan hartu (=alokatu)?. Joan den egunean emantzipazioa izan genuen hizpide, gurasoen etxetik irtetea edo hegoak astintzea, alegia (horrek dituen alde on eta txarrak aztertu zituzten). Gaurkoan, besteak beste, etxebizitza jabetzan izateak / errentan bizitzeak dituen abantaila eta eragozpenak izan dituzte mintzagai.

-          Etxerako lanak:

§  Alegiazko baldintza edo hipotetikoa: NOR sistema. Bi ariketa analitikoak egin eta zuzen ditzatela.

OHARRA: Norbaitek nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.

§  Berdintasunezko konparazioa errepasatzeko ariketa: Berdintasunezko konparazioa errepasa dezagun. Ikasleek 30 esalditako hutsuneak osatu behar dituzte, HAIN / BEZAIN / HAINBESTE / ADINA (=BESTE) erabiliz, kontuan izanik:

·         Termino bakarra dagoen ala bi termino konparatzen diren.

·         Kantitatea ala kualitatea adierazten duen.

OHARRA: Norbaitek nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.

§  Iritzi artikulua: Bi gai aukeran: “Hegatzeko garaia” / “Egun, merezi al du etxebizitza erostea?”

§  AUKERAKO entzumen jarduera: “Luis eta Benjamin Gomez arkitektoak” (entzungaia eta ebazpen-orria blogean eskuragarri).

§  NOIZNAHI EGITEKOA: Garaian garaikoa: Dendarik denda, merkeenen bila izeneko cloze-testa; izan ere, garai honetan izan ohi da merkealdia. Ariketarekin batera, zortzi orrialdeko txosten bat banatu diet, non, erantzun zuzenak agertzeaz gain, horiei buruzko azalpenak zehatz-mehatz idatzi dizkiedan. Irakur dezatela arretaz, nahiz eta erantzunak ongi eduki!!

OHARRA: Norbaitek nahiago badu, ariketa hau H5P formatuan (interaktiboa) ere eskura dago blogean.